Αρχική ΔιάφοραΣυνεντεύξεις Συζητάμε με την Αγγελική Βαρελλά, συγγραφέα

Συζητάμε με την Αγγελική Βαρελλά, συγγραφέα

από kmir

Κατά τη γνώμη σας, τι είναι αυτό που τα απομακρύνει;

Όλα αυτά που η σημερινή εποχή προσφέρει, ηλεκτρονικά παιχνίδια, ιντερνετ, κ.α. ίσως όμως και η κούραση να προλάβουν όλα όσα τους έχουν φορτώσει. Κατά τη γνώμη μου είναι μια από τις αιτίες που δεν αγαπούν τα παιδιά το διάβασμα είναι και τα σχολικά βιβλία. Τα σχολικά διαβάζονται υποχρεωτικά. Οτιδήποτε μας επιβάλλεται με το ζόρι λειτουργεί στην ψυχολογία μας αντιδραστικά. Αν ήταν τα σχολικά πιο συμπαθητικά, πιο ελκυστικά και δεν ήταν στείρα γνώση, ίσως τα πράγματα να ήταν διαφορετικά. Οι δάσκαλοι ή τα σχολεία γενικά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη λογοτεχνία για να συμπληρώσουν την πληροφόρηση των παιδιών με τη μαγεία του ωραίου λόγου. Σας λέω για παράδειγμα: o Κολοκοτρώνης στα ιστορικά βιβλία είναι εκείνος που πήρε την Τριπολιτσά. Όμως δεν ήταν μόνο αυτό. Ήταν μια προσωπικότητα πολύπλευρη, σημαντική για τα χρόνια εκείνα. Να λοιπόν μια λύση. Οι δάσκαλοι μπορούν να χρησιμοποιούν τα εξωσχολικά βιβλία, για να συμπληρώσουν τη σκέτη γνώση με πιο ελκυστικά στοιχεία.

Και ποιος είναι αυτός που θα τα οδηγήσει στο διάβασμα;

Φωτισμένοι δάσκαλοι, ενημερωμένοι γονείς, αλλά και ευαισθητοποιημένοι συγγραφείς. Όλοι μαζί, αλλά κυρίως το σχολείο όπου είναι και ο ναός της φιλαναγνωσίας. Ένας δάσκαλος που αγαπά ο ίδιος την λογοτεχνία, μπορεί να βοηθήσει με το πάθος του, την έγνοια και το χιούμορ του να γίνουν τα παιδιά φιλαναγνώστες. Να τους κάνει «επιβάτες αστεριών» όπως λέει ο Ελύτης. Αν ο ίδιος δεν τα «βρίσκει» με τη λογοτεχνία, δεν μπορεί να περάσει την αγάπη αυτή στους μαθητές του.

Οι γονείς οδηγούν τα παιδιά προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, ανάλογα και με τα δικά τους θέλω;

Γίνεται και αυτό. Δεν μπορείς όμως να πεις απόλυτα ότι έτσι είναι τα πράγματα. Παιδιά που οι γονείς τους εργάζονται γύρω από το πνεύμα, δεν πιάνουν στα χέρια τους βιβλία. Αντίθετα, παιδιά που δεν έχουν σπίτι τους βιβλία, τα λατρεύουν. Υπάρχουν περιπτώσεις και περιπτώσεις. Είναι και θέμα έφεσης, είναι αυτό που σε παρακινεί μέσα σου.

Ήμουν τις προάλλες σε ένα σχολείο στη Λευκάδα και η δασκάλα μου έδωσε την έκθεση ενός παιδιού. Ε, λοιπόν, αυτό το κοριτσάκι ήταν γεννημένη συγγραφέας από την Τετάρτη Δημοτικού. Βέβαια, ανεξάρτητα από την κλίση, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να κάνεις ένα παιδί ν’ αγαπήσει το βιβλίο. Όταν του το αγοράζεις, από μικρή ηλικία, όταν είσαι δίπλα του και του εξηγείς τις εικόνες και τα κείμενα, είναι μια καλή αρχή για να δημιουργήσεις ένα φιλαναγνώστη. Και αυτήν τη κατεύθυνση τη δίνουν, όπως είπαμε οι γονείς και οι δάσκαλοι. Και εμείς οι συγγραφείς κάτι κάνουμε. Δεν είμαι τόσο αισιόδοξη, ώστε να πω ότι με μια επίσκεψη μιας ώρας θα δημιουργήσω φιλαναγνώστες. Αλλά έστω και ένα και δύο και τρία παιδιά να σκύψουν πάνω σε ένα βιβλίο, είναι σημαντικό. Πιστεύω ότι δεν γίνεται να μη σε γοητεύει το βιβλίο. Μέσα σε όλη αυτή την πληθώρα των βιβλίων που κυκλοφορούν, σίγουρα θα υπάρχουν και μερικά που μπορείς να ταυτιστείς με τους ήρωές τους, να ταξιδέψεις μαζί τους στη φαντασία. Υπάρχουν βιβλία για όλα τα γούστα. Βέβαια παίζει ρόλο και το ποιος θα σε στρέψει προς τα εκεί.

Αν μέσα από ένα βιβλίο σας μπορούσατε να ξαναφτιάξετε τον κόσμο, πώς θα τον κάνατε;

Μέσα σε ένα βιβλίο να πλάσω έναν καινούργιο κόσμο; Είναι δύσκολο να απαντήσω. Εκείνο που ξέρω είναι ότι πάντα παλεύουμε μέσα στα κείμενά μας, με τις αιώνιες αξίες, που δεν μεταβάλλονται ποτέ. Αν μπορούσα όμως να απομονώσω λέξεις, θα έβγαζα από τα γραπτά μου την τρομοκρατία, τη βία, όλα εκείνα τα στοιχεία που μας κυβερνούν τώρα τελευταία και μας απομονώνουν, μάλλον μας απομακρύνουν από την ανθρωπιά. Δεν ξέρω όμως κατά πόσον ένα βιβλίο μπορεί να αλλάξει τον κόσμο όπως το εννοείς. Η «καλύβα του μπαρμπα Θωμά» άλλαξε το θεσμό της ανθρώπινης δουλείας. Ναι, αλλά μετά από αυτό; Θα έλεγα ότι ένα βιβλίο μπορεί να προκαλέσει ένα «κίνημα» προς το καλύτερο, αλλά όχι ότι έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τον κόσμο. Ο Μπρεχτ είχε γράψει στο θεατρικό του έργο «Απόφαση»:

  • Άλλαξε τον κόσμο: To’ χει ανάγκη
  • Χρειάζονται πολλά τον κόσμο για να αλλάξεις
  • Οργή κι επιμονή. Γνώση και αγανάκτηση
  • Γρήγορη απόφαση. Στόχαση βαθιά.
  • Ψυχρή υπομονή κι ατέλειωτη καρτερία.
  • Κατανόηση της λεπτομέρειας και κατανόηση του συνόλου
  • Μονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πώς την πραγματικότητα να αλλάξουμε.

Έχω μέσα στη σκέψη μου έναν ιδεώδη κόσμο, αλλά δε νομίζω ότι είναι ποτέ δυνατόν να αλλάξουν τα πράγματα και να γίνουν ιδανικά. Μόνο οι καφενόβιοι-αν ήταν υπουργοί ή πρωθυπουργοί-(έτσι δε λένε;) θα άλλαζαν τον κόσμο. Σίγουρα, αν μπορούσα θα άλλαζα την παιδεία. Από εκεί εξαρτώνται όλα. Όλα είναι θέμα παιδείας. Και για όλα φταίμε εμείς οι μεγάλοι. Και κυρίως για τα παιδικά χρόνια που προσφέρουμε στα παιδιά μας.

Τι είναι για εσάς τα παιδικά χρόνια;

Τα παιδικά χρόνια είναι χαρακιές βαθιές. Είναι σφραγίδες. Ό, τι είμαστε, καθορίζεται από την παιδική μας ηλικία. Όταν ρώτησαν τον Σαιντ Εξυπερί από πού κατάγεται, απάντησε με μια μεγάλη αλήθεια. «Κατάγομαι», είπε «από την παιδική μου ηλικία». Είναι αυτή που καταχωρεί το μέλλον μας, που το προδιαγράφει, είτε το θέλουμε, είτε όχι. Κι όλα αυτά γίνονται σε αυτά τα χρόνια της αθωότητας. Καμιά φορά σκέφτομαι και απορώ, πώς γίνεται όταν οι γονείς παίρνουν τα παιδιά τους από τα μαιευτήρια, να είναι αθώα, τρυφερά, άκακα, λευκές σελίδες, και στη συνέχεια να γίνονται επιθετικά, άγρια και με περίπλοκους χαρακτήρες; Μήπως αντιγράφουν ασυνείδητα το περιβάλλον των μεγάλων, όπου αναπτύσσονται;

Η κυρία Αγγελική Βαρελλά είναι συγγραφέας παιδικών βιβλίων, εδώ και 43 χρόνια. Έχει βραβευθεί για το έργο της από πολλούς αρμόδιους φορείς. Όμως για εκείνη το μεγαλύτερο βραβείο είναι η αγάπη που εισπράττει από τα παιδιά και η επικοινωνία και η μαγευτική που έχει όταν συναντιέται μαζί τους.

Δειτε επισης...

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για την βελτιστοποίηση της πλοήγησής σας. Αποδοχή Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας Δεδομένων & Cookies