familylife.gr
Η επίδραση της ακτινοβολίας στα παιδιά
Ευρετήριο Άρθρου
Η επίδραση της ακτινοβολίας στα παιδιά
Σελίδα 2
Όλες οι Σελίδες

Η-επίδραση-της-ακτινοβολίας-στα-παιδιάΑν και στην λέξη «ακτινοβολία» οι περισσότεροι σκέφτονται κατευθείαν την ραδιενέργεια, καθημερινά ερχόμαστε σε επαφή με πολλά διαφορετικά είδη.

Της Μαρίας Μιχαλάκου, ακτινολόγου

Η ηλιακή, το υπεριώδες φάσμα της (επίκαιρο κάθε καλοκαίρι), η κοσμική (σε μεγάλα υψόμετρα) αλλά και η ενδογενής ακτινοβολία (από έκλυση του φυσικού αερίου ραδονίου, σε κλειστούς, μη αεριζόμενους χώρους όπως τα σπίτια μας) ανήκουν στις φυσικές ακτινοβολίες.

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι τεχνητές ακτινοβολίες αυξήθηκαν, ανάλογα με την τεχνολογία. Οι πιο γνωστές είναι η ηλεκτρομαγνητική (π.χ. κινητών τηλεφώνων & ασύρματης τεχνολογίας), τα μικροκύματα (π.χ. οι αντίστοιχοι φούρνοι) και η διαβόητη ραδιενέργεια (παρούσα όχι μόνο στις συνήθεις πηγές αλλά και σε άλλες εφαρμογές όπως οι οικιακοί ανιχνευτές καπνού).

Επιστημονικώς, ακτινοβολία ορίζεται η μετάδοση της ενέργειας στο χώρο. Η ορθότερη κατάταξή της αφορά τις μη ιοντίζουσες και ιοντίζουσες ακτινοβολίες.

Στις πρώτες (μη ιοντίζουσες) συμπεριλαμβάνονται τα χαμηλής έντασης ηλεκτρομαγνητικά πεδία - LFE/MW, (από ηλεκτρικές συσκευές), τα ραδιοκύματα και μικροκύματα προερχόμενα από σταθμούς εκπομπής ραδιοφώνου και τηλεόρασης ή τους φούρνους μικροκυμάτων, την ορατή ακτινοβολία και την υπεριώδη ανάλογα από τις ηλεκτρικές λάμπες ή τον ήλιο και την υπέρυθρη είτε από τον ήλιο είτε από την κεραμική εστία της κουζίνας μας.

Η επίδραση της ακτινοβολίας στα παιδιά

Οι βιολογικές επιδράσεις διαφέρουν από αυτές της ιοντίζουσας ακτινοβολίας και εξαρτώνται κυρίως από την ένταση και τη συχνότητά. Παράδειγμα, η γνωστή ηλεκτροπληξία, με επιδράσεις που κυμαίνονται από απλό ερεθισμό δέρματος και μυών (αισθητική & φυσιοθεραπεία) έως εκτεταμένους σπασμούς, ανακοπή και εγκαύματα.

Οι ιοντίζουσες (Χ–α–β– γ ακτινοβολίες) αλληλεπιδρούν με την ύλη μεταφέροντας ηλεκτρόνια, σαν «νόμισμα ενέργειας». Λόγω της μεγάλης διεισδυτικότητάς τους επηρεάζουν τη ζωή και λειτουργία των κυττάρων μέσω χειραγώγησης του DNA. Τα πιο επιρρεπή κύτταρα είναι όσα βρίσκονται σε φάση αντιγραφής, όσα δηλαδή πολλαπλασιάζονται περισσότερο. Αποτέλεσμα, βλάβες του DNA με ή χωρίς δυνατότητα επιδιόρθωσης (στην τελευταία περίπτωση συνήθως με απόρριψη ιστού όπως στην ακτινοθεραπεία) και πιο σημαντικά, μεταλλάξεις του DNA με πιθανή ανάπτυξη καλοηθών ή κακοηθών όγκων και γενετικών αλλοιώσεων.

Ευπρόσβλητοι ιστοί είναι το δέρμα & τα επιθήλια (π.χ. γαστρεντερικός, ή ρινικός βλεννογόνος), τα λευκά αιμοσφαίρια και ο αιμοποιητικός μυελός των οστών. Αξίζει να αναφερθεί ότι βλάβες πραγματοποιούνται σε όλους τους ιστούς καθώς και ότι σε βάθος χρόνου αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα καρκίνου (κυρίως θυρεοειδή και μαστού) και λευχαιμίας.

Γιατί είναι τόσο σημαντικές οι επιδράσεις στα παιδιά;

Λόγω βιολογίας τα παιδιά βρίσκονται συνεχώς υπό ανάπτυξη οπότε μεγάλος πληθυσμός των κυττάρων τους βρίσκονται σε φάση πολλαπλασιασμού. Επιπροσθέτως έχουν μεγαλύτερους πληθυσμούς ανώριμων και αδιαφοροποίητων κυττάρων (άωρα κύτταρα και βλαστοκύτταρα), η προσβολή των οποίων, πέραν της αναστολής ωρίμανσής τους σε ιστούς (πχ. ερυθρά αιμοκύτταρα από το μυελό των οστών), αυξάνει σημαντικά τη πιθανότητα παιδικών καρκίνων μειώνοντας το προσδόκιμο επιβίωσης. Τα παιδία είναι κατά 10 φορές πιο ευαίσθητα από τους ενήλικες στην ίδια ποσότητα ακτινοβολίας τόσο λόγω των προαναφερόμενων όσο και λόγω της μικρότερης μάζας τους.

Ραδιενέργεια (ακτίνες Χ)

Αποτελεί την πιο καλά μελετημένη μορφή ακτινοβολίας και το «κόκκινο πανί» για τους περισσότερους από εμάς. Πέραν των γνωστών πηγών, σε μικρά επίπεδα εκλύεται και από λιγότερο «ύποπτους» παράγοντες όπως οι φθορίζουσες συσκευές (λάμπες, ρολόγια) οι τηλεοράσεις, τα ακτινοσκοπικά μηχανήματα των αεροδρομίων, ραδιενεργά ιχνοστοιχεία σε άσφαλτο, κάρβουνο και καπνό (tabacoo) ή στη φύση.

Σε μικρές δόσεις προκαλούνται ελάχιστα ευρήματα, με το πιο σύνηθες την παροδική μείωση των λευκοκυττάρων, ενώ έκθεση σε σημαντικές δόσεις την «ασθένεια της ακτινοβολίας» (radiation sickness), εγκαύματα έως και θάνατο σε σύντομο διάστημα.



 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση






Διαφήμιση