Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει μαγικό ραβδί που από τη μια μέρα στην άλλη μάς μεταμορφώνει σε γονείς, καταλαβαίνω ότι από την πρώτη μέρα που θα επιστρέψετε στο σπίτι με το νεογέννητό σας, στο μυαλό σας θα γυρίζουν αναρίθμητες  ερωτήσεις, σημαντικές ή όχι.

Για 5 από αυτές θα βρείτε την απάντηση διαβάζοντας το κείμενο που ακολουθεί.

Του Ανδρέα Γ. Κωνσταντόπουλου, καθηγητή Παιδιατρικής*

Σε ποιον μοιάζει το μωρό;

Τα περισσότερα μωρά, όταν γεννιούνται, έχουν μυτερό κεφάλι, πρησμένα μάτια, ένα αφτί να πετάει και μια πλακουτσωτή μύτη. Αυτά αποκτήθηκαν κατά την παραμονή του μωρού σας στα στενάχωρα διαμερίσματα της μήτρας, κατά το πέρασμα μέσα από τα οστά της λεκάνης σας και τη στενωπό του τραχήλου της μήτρας κατά τον τοκετό. Η φύση έχει προβλέψει ώστε τα οστά του κρανίου να μην είναι κολλημένα μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να πιέζονται και να αλλάζουν σχήμα καθώς το μωρό γεννιέται, διαφορετικά όλα τα μωρά θα γεννιόντουσαν με χειρουργικές επεμβάσεις. Επιπλέον, ο εγκέφαλος του μωρού αυξάνει σε μέγεθος ραγδαία από τη γέννηση έως τον 18ο-24ο μήνα. Σκεφθείτε ότι αν τα οστά ήταν κολλημένα, δεν θα ήταν δυνατή η ανάπτυξη του εγκεφάλου. Τον 18ο μήνα συγκολλούνται τα οστά, και τότε κλείνει και το «μαλακό» (πρόσθια πηγή) του παιδιού. Σε περίπτωση που η πηγή κλείσει τους πρώτους 3-5 μήνες αυτό είναι ανησυχητικό. Θα πρέπει, λοιπόν, να είστε ευγνώμονες για το μυτερό κεφαλάκι του μωρού σας, που είναι προσωρινό.

Το πρήξιμο των ματιών οφείλεται κι αυτό στις πιέσεις που δέχεται το κεφάλι του μωρού κατά το ταξίδι του στον κόσμο. Παρά ταύτα, το μωρό σας μπορεί να διακρίνει θολά τα πρόσωπα των γονιών του μόλις γεννηθεί, ακόμη και μέσα από τα πρησμένα βλέφαρα. Ύστερα από λίγες ημέρες (2 εβδομάδες) τα μάτια ξεπρήζονται. Μπορεί, επίσης, από την πίεση να σπάσουν μικρά αγγεία στο άσπρο του ματιού. Οι κοκκινίλες αυτές φεύγουν μόνες τους σε 2-3 εβδομάδες.

Το πεταχτό αφτί είναι κι αυτό αποτέλεσμα της πίεσης που έχει υποστεί το μωρό σας μέσα στη μήτρα. Αυτό είναι προσωρινό και δεν χρειάζεται να κολλάτε με λευκοπλάστη το αφτί πάνω στο κεφάλι, διότι ο λευκοπλάστης θα ερεθίσει το δέρμα και θα κάνει δερματίτιδα, χωρίς κανένα άλλο όφελος. Σε λίγους μήνες θα επανέλθει στη θέση του, μόνο του. Σπανιότατα, μερικά αφτιά είναι γενετικά προορισμένα να πετάνε, όπως σε κάποιον από τους γονείς ή τους παππούδες.

Η πλακουτσωτή μύτη είναι αποτέλεσμα μιας δυνατής πίεσης κατά τον τοκετό, και απαιτείται αρκετός χρόνος έως ότου πάρει την τελική της μορφή (μήνες). Έτσι είναι αδύνατον να πούμε με σιγουριά σε ποιον γονιό μοιάζει το μωρό, πριν περάσουν οι πρώτοι μήνες.

Θα αλλάξει το χρώμα των ματιών του μωρού μου;

Το τελικό χρώμα των ματιών του παιδιού σας δεν δύναται να καθοριστεί κατά τη γέννηση. Τα όμορφα μπλε μάτια κατά τη γέννηση μερικές φορές δεν παραμένουν και αργότερα. Ιδιαίτερα στη λευκή φυλή, το χρώμα των ματιών υφίσταται πολλές αλλαγές προτού σταθεροποιηθεί. Ο χρωματισμός της ίριδος μπορεί να συνεχίσει να αλλάζει κατά τη διάρκεια όλης της πρώτης χρονιάς. Έτσι μπορεί κανείς στους 6 μήνες να προβλέψει το τελικό χρώμα της ίριδος, αλλά το βάθος του χρώματος θα οριστικοποιηθεί με τα πρώτα του γενέθλια.

Πότε θα κόψω τα νύχια του μωρού για πρώτη φορά;

Πολλοί γονείς περιμένουν να σαραντίσει το μωρό τους, για να το βγάλουν εκτός σπιτιού, καθώς και για να του κόψουν τα νύχια. Αυτά δεν έχουν επιστημονική βάση, και θα πρέπει να κόψετε τα νύχια χεριών και ποδιών από την 1η-2η εβδομάδα, για να μην γδέρνεται στο πρόσωπο, αλλά και για λόγους υγιεινής.

Είναι πιο εύκολο να κοπούν μετά το μπάνιο, όταν μαλακώσουν, με τη βοήθεια παιδικού ψαλιδιού με στρογγυλεμένα άκρα ή με νυχοκόπτη. Μεγαλώνουν πολύ γρήγορα, γι’ αυτό θα πρέπει να κόβονται κάθε βδομάδα. Χρειάζεται προσοχή: για να μην κόψετε δέρμα, το χέρι του μωρού σας πρέπει να είναι ακίνητο. Προτιμάτε να το κάνετε όταν κοιμάται ή με τη βοήθεια κάποιου άλλου. Αν, όμως, συμβεί να κόψετε δέρμα και να ματώσει, βάλτε λίγο διάλυμα Betadine.